lion News

John van Noort benoemd tot hoogleraar biofysica
De Universiteit Leiden benoemt John van Noort tot hoogleraar biofysica. Hij onderzoekt de manier waarop DNA in ons lichaam wordt opgevouwen en uitgelezen.

John van Noort studeerde moleculaire levenswetenschappen voordat hij promoveerde in de technische natuurkunde. De focus van zijn promotieonderzoek Meer info

Publ. 14-06-2017 13:35
Lorentz Professor 2017 Renata Kallosh: 'Lorentz is mijn natuurkundeheld'
Professor Renata Kallosh (Stanford University), een van ‘s werelds voornaamste theoretisch fysici, vult deze zomer de positie van Lorentz hoogleraar op het Leidse natuurkunde-instituut. Haar voornaamste interesses liggen in kosmologie en snaartheorie. Ze studeerde natuurkunde in Moskou, waar ze ook Meer info

Publ. 08-06-2017 14:36
Leids financieel model winnaar in test centrale banken
Een volledig overzicht van alle leningen tussen banken kan een nieuwe financiële crash helpen voorkomen. Maar banken geven die informatie niet vrij. Een econophysics model van Leids natuurkundige Diego Garlaschelli en collega’s reconstrueert de meest waarschijnlijke situatie en eindigt als Meer info

Publ. 01-06-2017 14:46
Bijzondere deeltjes vertonen paradoxaal gedrag
Theoretisch natuurkundigen onderzoeken een bijzondere klasse van deeltjes; Weyl-fermionen. Die blijken nu paradoxaal gedrag te vertonen, in tegenspraak met een dertig jaar oude fundamentele theorie over elektromagnetisme. Een mogelijke toepassing hiervan is een nieuw soort elektronica—spintronica. Publicatie in Physical Review Meer info

Publ. 23-05-2017 09:40
Helmut Schiessel ontvangt NWO Projectruimte-subsidie
Theoretisch natuurkundige Helmut Schiessel ontvangt een NWO Projectruimte subsidie van 390.000 euro. Met dit budget kan hij een postdoc en een promovendus aanstellen om zijn onderzoek voort te zetten naar flexibiliteit van dubbele DNA helices.

Tijdens voorgaand onderzoek bevestigde Meer info

Publ. 17-05-2017 15:28
Forse uitbreiding Leidse quantumcomputing
De NWO Zwaartekrachtsubsidie van 18,8 miljoen euro voor quantumsoftware die Amsterdam, Delft en Leiden gezamenlijk binnenhaalden, betekent voor de Universiteit Leiden onder meer de aanstelling van tenminste twee nieuwe vaste wetenschappelijke stafleden, die elk hun eigen onderzoeksgroep gaan opzetten, verdeeld Meer info

Publ. 08-05-2017 14:48
Quantumsoftware ontwikkelen dankzij subsidie van 18,8 miljoen
Binnenkort komen de eerste grotere quantumcomputers beschikbaar. Dat vraagt om nieuwe software. Dankzij een Zwaartekrachtsubsidie kunnen onderzoekers van de Universiteit Leiden deze software gaan ontwikkelen. Dat doen ze in een consortium met collega’s van andere onderzoeksinstituten.

Met de toekenning van 18,8 Meer info

Publ. 08-05-2017 11:30
Voorbij de intensiteitsfrontier
In de jacht op nieuwe deeltjes doorzoeken natuurkundigen botsingen bij steeds hogere energie, waarbij ze de energiefrontier telkens een stukje verleggen. Sommige deeltjes laten zich echter moeilijk vangen omdat ze zeldzaam interactie vertonen; niet vanwege een hoge energie. Dit werpt Meer info

Publ. 01-05-2017 09:55
Zelfopbouwende microstructuren krijgen gewrichten
Leidse natuurkundigen laten kleine deeltjes uit zichzelf structuren bouwen, om uiteindelijk automatisch bottom-up robotjes te produceren. Ze zetten nu een belangrijke stap door beweegbare componenten te realiseren. Die kunnen dienen als gewrichten. Publicatie in Nanoscale.

Wetenschappers over de hele Meer info

Publ. 28-04-2017 11:28
Docentenbijeenkomst Natuurkunde in Leiden
Op 20 april nemen zestig leraren deel aan LION’s driejaarlijkse bijeenkomst voor natuurkundedocenten, om hun kennis te verdiepen van natuur- en sterrenkunde en nieuwe lesmethoden te verkennen. Deze editie is extra bijzonder omdat de organisatie voor de laatste keer in Meer info

Publ. 19-04-2017 15:12
Fysici brengen losse moleculen in beeld door ze licht te zien absorberen
Moleculen zijn uiterst moeilijk om te zien in zichtbaar licht, vooral zonder gebruik van fluorescentie. Leidse natuurkundigen hebben nu hun optische techniek gevoelig genoeg gemaakt om de moleculen van hun interesse in alle maten in beeld te brengen. Publicatie in Meer info

Publ. 11-04-2017 10:46
Nieuwe manier om nanodeeltjes te volgen
Nanodeeltjes worden al in veel producten gebruikt, maar hun effect op het milieu is nog onduidelijk omdat ze moeilijk te volgen zijn. Leidse natuurkundigen hebben nu een nieuwe methode ontwikkeld om geleidende nanodeeltjes te detecteren. Aquiles Carattino promoveerde op dit Meer info

Publ. 06-04-2017 14:16
Essentieel eiwit voor uitzaaiing kanker gevonden
Een essentieel eiwit dat onze hartslag reguleert blijkt ook belangrijk te zijn voor kankercellen. De ontdekking zou kunnen leiden tot nieuwe behandelingen tegen uitzaaiing. Publicatie in Science Signaling op 4 april.

Het maakt niet uit hoe geconcentreerd we bezig Meer info

Publ. 04-04-2017 21:00
Marileen Dogterom nieuw bestuurslid KNAW
Per 1 juni treedt Marileen Dogterom, hoogleraar bionanoscience in Delft en hoogleraar atoom- en molecuulfysica in Leiden, toe tot het bestuur van de KNAW. De benoeming is voor vier jaar, voor een dag per week. Dogterom volgt Ben Feringa op, Meer info

Publ. 21-03-2017 15:10
5 beurzen Leidse natuurkunde in 10 jaar ERC
Deze week viert de Europese onderzoeksraad (ERC) haar tienjarig bestaan. In het afgelopen decennium heeft de ERC bijgedragen aan vele wetenschappelijke projecten door heel Europa, waaronder op de Universiteit Leiden. De onderzoeksraad heeft bijna 7.000 onderzoekers gefinancierd, wat heeft geleid Meer info

Publ. 15-03-2017 16:04
Leiden viert Einsteins geboortedag
Albert Einstein kwam exact 138 jaar geleden ter wereld om onze blik erop voorgoed te veranderen. Het Leidse natuurkunde-instituut, waar hij regelmatig werkte, hield een symposium ter ere van zijn geboortedag.

14 maart is een speciale dag voor liefhebbers van wetenschap. Meer info

Publ. 14-03-2017 15:34
Gouden nano-antennes onthullen elektrochemische eigenschappen losse moleculen
Individuele moleculen zijn extreem moeilijk te zien via hun zwakke fluorescentie. Piepkleine gouden nanostaafjes fungeren als nieuwe antennes om hun signaal 500 maal te versterken. Publicatie op 24 februari in Angewandte Chemie.

In de vroege jaren ’80 produceerde IBM Meer info

Publ. 24-02-2017 17:21
Corentin Coulais in NRC en New Scientist
NRC en New Scientist schrijven over Corentin Coulais’ onderzoek naar eenrichtingsweg materialen. Hij publiceerde hierover een artikel in Nature op 13 februari. Klik hier om Coulais te horen vertellen over zijn experimenten in een Nature podcast Meer info

Publ. 16-02-2017 13:09
Eenrichtingsweg voor beweging in nieuw materiaal
Onderzoekers hebben een materiaal ontwikkeld dat ingaat tegen een van de basisprincipes van de natuurkunde. Reguliere materialen die ingedrukt worden, verspreiden de druk gelijkmatig, ongeacht waar die vandaan komt. Het nieuwe materiaal breekt met deze wetmatigheid en dat kan interessant Meer info

Publ. 13-02-2017 17:00
Menselijk DNA zachter dan DNA eencelligen
Eencellige organismen hebben stijver DNA dan meercellige levensvormen zoals mensen en rijst. Theoretisch natuurkundigen komen tot deze conclusie na simulatie van buiging in volledige genomen. Publicatie in Biophysical Journal op 7 februari.

Tweede informatielaag
Ons DNA slaat informatie op met Meer info

Publ. 07-02-2017 18:00
Joost Frenken op Radio 1 Langs de Lijn en Omstreken
Natuurkundige Joost Frenken sprak op Radio 1 Langs de Lijn en Omstreken over de recente ontdekking dat grafeen een supergeleider is. Het materiaal van een enkele atoomlaag dik stond al bekend om zijn sterkte, flexibiliteit, lichtgewicht en goede geleidbaarheid.

het interview terug.

Frenken sprak recent ook met De Volkskrant over dit onderwerp.


Publ. 01-02-2017 14:22
Docentenbijeenkomst over natuurkunde-onderzoek en -onderwijs
De opleiding Natuurkunde organiseert op dinsdagavond 31 januari haar driejaarlijkse bijeenkomst voor ruim zeventig middelbare schooldocenten. Het programma bestaat uit lezingen over ontwikkelingen in de hedendaagse fysica en de nieuwste initiatieven in de onderwijswereld.

Onderzoek
Onderzoekers Dirk Bouwmeester en Anthony Brown doen Meer info

Publ. 30-01-2017 15:19
Werking versterkstoffen MRI in kaart gebracht
Speciale versterkstoffen kunnen MRI-scanners en NMR-onderzoekstechnieken honderden malen gevoeliger maken. Leidse fysici hebben nu een methode gevonden om hun efficiëntie te toetsen. Gevoeligere MRI-scans kunnen bijvoorbeeld taaislijmziekte of Parkinson begrijpelijker maken. Publicatie in PCCP op 18 januari.

MRI-scanners zijn Meer info

Publ. 18-01-2017 16:57
Tjerk Oosterkamp in 'New Scientist' en 'Kennis van Nu' over schaatsen
Omdat de laatste Elfstedentocht haar twintigjarig jubileum viert, sprak New Scientist met natuurkundig hoogleraar Tjerk Oosterkamp over zijn onderzoek naar de gladheid van ijs en zijn passie voor schaatsen op natuurijs.

De Kennis van Nu interviewde Oosterkamp Meer info

Publ. 10-01-2017 10:37
Nieuwe detectiemethode voor ijzer in Alzheimerbrein
Wetenschappers observeren al jaren een correlatie tussen de ziekte van Alzheimer en een overschot aan ijzer in de hersenen. Een causaal verband is echter nog niet bewezen. Kennis ontbreekt over de specifieke vorm van ijzer die betrokken is bij de Meer info

Publ. 12-12-2016 16:50
DWDD University gebruikt Leidse natuurkundeproefjes
In de nieuwste aflevering van DWDD University over 'Licht' gebruikte Prof. Robbert Dijkgraaf een aantal proefjes uit het Leidse natuurkundepracticumlab. Hij liet hiermee zien waarom de lucht blauw kleurt, dat licht een golfverschijnsel is, hoe magnetisme en electriciteit met elkaar Meer info

Publ. 05-12-2016 15:11
Materialen van zelf-draaiende deeltjes
Materialen zijn gasvorming, vloeibaar of vast, afhankelijk van de manier waarop hun moleculen reageren op temperatuur en druk. Maar wat als de bouwstenen zelf-draaiende deeltjes zijn in plaats van gewone moleculen? Theoretisch natuurkundigen hebben ontdekt wat de fase bepaalt van Meer info

Publ. 05-12-2016 10:42
Interacties blootgelegd in designermaterialen
Grafeen en andere laagjesmaterialen vormen samen compleet nieuwe stoffen. Leidse natuurkundigen leggen de basisregels vast voor het ontwerpen van zulke materialen door te meten hoe de lagen in een stapel met elkaar wisselwerken. Publicatie op 29 November in Nature Communications.

De Meer info

Publ. 29-11-2016 11:22
Foutloze grafeen-coatings maken
Grafeen belooft prachtige toepassingen zoals slijtvaste, wrijvingsloze coatings. Maar dan moeten fabrikanten de productie van grote stukken grafeen nauwkeurig onder controle kunnen houden. Dirk van Baarle onderzocht op atomaire schaal hoe grafeen aangroeit en wat de wrijving met andere materialen Meer info

Publ. 29-11-2016 08:56
KHMW Afstudeerprijs voor Anne Meeussen
De Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) heeft Leids natuurkunde-promovenda Anne Meeussen de Shell Afstudeerprijs voor Natuurkunde uitgereikt, met het bijbehorende prijzengeld van 5.000 euro. Elk jaar onderscheidt de KHMW jonge talenten met als doel om wetenschappelijk onderwijs in de Meer info

Publ. 28-11-2016 14:37
Vera Meester wint LION Image Award
Tijdens de maand oktober organiseerde LION haar tweede jaarlijkse fotowedstrijd. Het organisatiecomité heeft vele prachtige inzendingen ontvangen. Hartelijk dank aan allen die hun afbeelding hebben ingezonden! Na lang beraad heeft de jury uiteindelijk een top 3 gekozen van wonderschone wetenschapsplaatjes. Meer info

Publ. 22-11-2016 10:55
Drie FOM-Projectruimte subsidies voor Leidse Natuurkunde
Het Leidse natuurkunde-instituut heeft drie van de twaalf beschikbare subsidies in de wacht gesleept uit de FOM-Projectruimte. Groepsleiders Milan Allan, Stefan Semrau en Carlo Beenakker krijgen allen rond de 400.000 euro voor hun onderzoek.

Supergeleiding
Milan Allan krijgt de FOM-subsidie voor zijn Meer info

Publ. 21-11-2016 15:37
Metamateriaal gebouwd van tandwielen
Een speciaal ontworpen systeem van tandwielen is flexibel aan één kant en stijf aan de andere. Dit zijn robuuste eigenschappen van de structuur, die zelfs geldig blijven bij fabricagefouten. Dit opkomende onderzoeksveld kan leiden tot nieuwe manieren om tandwielsystemen te Meer info

Publ. 21-11-2016 14:00
LEELIS-conferentie over toekomst computerchip
Een samenwerking van fysici en scheikundigen organiseerde op 10-11 november in Amsterdam de LEELIS-conferentie over nieuwe computerchiptechnologie. Leids natuurkundige Joost Frenken is directeur van het organiserende instituut ARCNL.

Wet van Moore
De wet van Moore stelt dat computerchips elke twee Meer info

Publ. 15-11-2016 17:43
Sloveense en Tsjechische scholieren bezoeken LION
Vierenzestig middelbare scholieren uit Slovenië, Tsjechië en Nederland bezochten de Universiteit Leiden in de week van 7-11 november in het kader van het Talent Education Project. Ze splitsten op in acht groepen, waarvan er sommige naar de bètafaculteit gingen om Meer info

Publ. 14-11-2016 10:43
Alternatieve superstroom gemeten over recordafstand
Elektronen die synchroon om hun as spinnen, blijken over grote afstand supergeleidend te blijven in magnetisch chroomdioxide. Elektrische stroom uit deze elektronen kan kleine magneetjes omklappen, en de supergeleidende variant levert mogelijk de basis voor een harde schijf zonder Meer info

Publ. 10-11-2016 15:20
Nieuw stroomschema sluit heelalmodellen uit
Kosmologen hebben vele mogelijke modellen voor het heelal, waarvan er slechts één kan kloppen. Een nieuw stroomdiagram kan er een aantal uitsluiten wanneer twee specifieke eigenschappen van het universum nauwkeurig zijn gemeten. Publicatie in Physical Review D op Meer info

Publ. 08-11-2016 13:04
Nieuwe theorie voor vloeibare kristallen met hoge symmetrie
LCD-schermen gebruiken vloeibare kristallen die weliswaar een vloeistof vormen maar toch in hoge mate geordend zijn. Een nieuwe theorie brengt nu het samenspel in kaart tussen orde, temperatuur en symmetrie. Publicatie in Physical Review X.

De kans is groot Meer info

Publ. 08-11-2016 11:58
Verdiepingscursus kwantummechanica voor natuurkundedocenten
LION organiseert een verdiepingscursus over kwantummechanica voor natuurkundeleraren. Het curriculum op de middelbare school krijgt een nieuwe kwantumcomponent, en de Universiteit Leiden biedt docenten de mogelijkheid om daarin de best mogelijke begeleiding te bieden aan hun leerlingen.

In vijf avonden lopen Meer info

Publ. 08-11-2016 10:30
Meisjes enthousiast over natuurkunde tijdens Physics Ladies' Day
Op 28 oktober maakten vrouwelijke studiekiezers kennis met Natuurkunde tijdens de jaarlijkse Physics Ladies’ Day. Deze dag speciaal voor meiden uit 5 en 6 vwo werd voor de derde keer gehouden.

Tijdens de Physics Ladies’ Day kregen de scholieren op Meer info

Publ. 01-11-2016 15:30
Vrouwelijke onderzoekers in de spotlight voor Physics Ladies Day
Op vrijdag 28 oktober organiseert de Universiteit Leiden haar jaarlijkse Physics Ladies Day. voor vrouwelijke scholieren die op zoek zijn naar een studie na de middelbare school. Ter gelegenheid van deze feestelijke dag laten we nu Meer info

Publ. 27-10-2016 16:27
Onthulling Leidse muurformules van Snellius en Lorentz
Op donderdag 3 november vieren we de officiële onthulling van twee muurformules in de Leidse binnenstad. De wet van Snellius en de formule voor de Lorentzkracht schitteren vanaf nu op twee muren in het historische centrum. Ze zijn onderdeel van Meer info

Publ. 26-10-2016 16:23
Stem op Einsteins ID-kaart
Wat wordt het erfgoedstuk van 2016? Die vraag mag u beantwoorden in de ‘Stuk van het jaar’-verkiezing. Erfgoed Leiden en Omstreken heeft een bijzondere inzending ingestuurd: de identiteitskaart van Einstein.

Albert Einstein was van 1920 tot 1946 bijzonder hoogleraar Meer info

Publ. 18-10-2016 17:59
Manier gevonden om breuken te beheersen
Stijve materialen breken gemakkelijker dan flexibele. Deze simpele constatering leidt tot een manier om de breedte van een barst te voorspellen en beheersen. Theoretisch begrip van hoe materialen breken is handig in bijvoorbeeld de productie van auto’s en beeldschermen.

Als je Meer info

Publ. 12-10-2016 15:25
Leidse erepenning voor LiS
De Leidse Instrumentenmakers School (LiS) heeft de Leidse erepenning ontvangen. De penning wordt elk jaar uitgereikt rond de viering van het Leids Ontzet aan een persoon of instituut dat zich verdienstelijk heeft gemaakt voor de stad Leiden.

LiS is een vakschool Meer info

Publ. 05-10-2016 16:24
Nobelprijs Natuurkunde naar ex-Lorentzhoogleraar
De Nobelprijs voor Natuurkunde 2016 gaat naar David Thouless, Michael Kosterlitz en Duncan Haldane voor theoretische ontdekkingen in het veld van topologische materialen. Haldane werkte een deel van 2008 in Leiden; hij is de 14e Lorentzhoogleraar met een Nobelprijs.

Topologische materialen Meer info

Publ. 04-10-2016 18:33
Bernard van Heck wint Christiaan Huygensprijs 2016
Bernard van Heck heeft de Christiaan Huygensprijs 2016 gewonnen, op basis van zijn Leidse promotieonderzoek naar schakelingen voor kwantumcomputers. De minister van OCW reikt deze onderscheiding jaarlijks uit namens de KNAW aan een onderzoeker die een vernieuwende bijdrage aan de Meer info

Publ. 04-10-2016 09:28
Twee winnaars in finale Natuurkunde Olympiade Junior
Middelbare scholieren Bas Teisman en Erik van Dijk hebben de nationale finale gewonnen van de Natuurkunde Olympiade Junior die werd gehouden in Leiden.

Prijzen
De finale bestond uit drie onderdelen; een filmpje met experimenten, open vragen en gesloten vragen. Lucas van der Meer info

Publ. 29-09-2016 17:16
Leiden gastheer finale Natuurkunde Olympiade Junior
De finale van de Natuurkunde Olympiade Junior vindt dit jaar plaats op donderdag 29 september op de Universiteit Leiden. Uiteindelijk zijn 31 scholieren doorgedrongen tot de landelijke finale.

1.540 deelnemers
In februari van dit jaar begonnen 1.540 middelbare scholieren uit de onderbouw Meer info

Publ. 27-09-2016 14:16
Eerste atomaire waarneming van synthetische brandstofproductie
Synthetische brandstof is schoner dan natuurlijke olie, maar het productieproces is nog niet efficiënt genoeg. Nu hebben wetenschappers voor het eerst direct de moleculen waargenomen die uit het chemische proces ontstaan. Het opent de deur richting efficiënte ‘designer’ katalysatoren. Publicatie Meer info

Publ. 20-09-2016 09:54
Smelten van bevroren elektronen in beeld gebracht
Voor het eerst hebben natuurkundigen het ‘smelten’ in beeld gebracht van elektronen binnen een speciale isolator. Dit proces stelt elektronen in staat om vrij te bewegen en verandert de isolator in een metaal of eventueel zelfs een superconductor. Publicatie op Meer info

Publ. 20-09-2016 09:03
Nieuwe kracht gemeten tussen eiwitten
Eiwitten organiseren zich rond onze lichaamscellen via een kracht die ze zelf veroorzaken. Ze deuken de cel in en rollen zo naar elkaar toe. Deze ontdekking geeft meer inzicht in processen als voedingsopname en hersensignalen, maar ook in malafide processen Meer info

Publ. 13-09-2016 15:00
Licht gemanipuleerd met groot kunstmatig atoom
Het blijkt mogelijk om licht te manipuleren met grote kunstmatige atomen, zogenoemde quantum dots. Eerder lukte dit alleen zo goed met behulp van losse, echte atomen. Het is een belangrijke stap richting kwantumtechnologie op basis van licht. Publicatie op 30 Meer info

Publ. 30-08-2016 11:00
Beschermer tegen luchtvervuiling slecht bestand tegen lucht
Onderzoek naar katalysatoren moet benzine minder luchtvervuilend maken. Bij experimenten is het juist nodig om katalysatoren te beschermen tegen de lucht zelf. Dit blijkt uit een publicatie in The Journal of Physical Chemistry C op 26 augustus.

Dankzij katalysatoren Meer info

Publ. 26-08-2016 14:19
Paradox in supergeleiding bij hoge temperatuur
Nature publiceert een artikel over een paradoxale ontdekking op het gebied van supergeleiding. Leids natuurkundige Jan Zaanen schrijft hier een News & Views artikel over in dezelfde uitgave van 19 augustus.

Supergeleiding is een bizar en tegelijkertijd erg Meer info

Publ. 17-08-2016 20:47
Bouwen met flexibele blokjes
Op een ogenschijnlijk gewone kubus verschijnt onder druk een patroon van hollingen en bollingen. Natuurkundigen van de Universiteit Leiden en FOM-instituut AMOLF hebben samen met collega's van de Universiteit van Tel Aviv een methode ontwikkeld om zulke driedimensionale structuren te Meer info

Publ. 28-07-2016 09:00
Oorsprong van neutrinosignaal blijft mysterie
Natuurkundigen hebben een astrofysisch neutrinosignaal van de IceCube detector bestudeerd vanuit een andere hoek. Het centrum van de Melkweg leek vanzelfsprekende de bron te zijn, maar deze hypothese is nu eerder verworpen dan bevestigd. Publicatie in Physical Letters Meer info

Publ. 20-07-2016 14:58
MRI-scanner op nanoschaal breekt wereldrecords
Een nieuwe NMR-microscoop geeft natuurkundigen een verbeterd instrument om fundamentele fysische processen te onderzoeken. Het biedt ook nieuwe mogelijkheden voor de medische wetenschap, bijvoorbeeld om eiwitten beter te bestuderen in de hersenen van Alzheimerpatiënten. Publicatie als Editors' Suggestion in .

Als je tijdens het sporten je knie blesseert, kan een arts via een MRI-scan dwars door de huid naar binnen kijken om te zien wat er mis is. Daarbij maken medici gebruik van het feit dat de atoomkernen in ons lichaam elektrisch geladen zijn en om hun as spinnen. Zoals kleine elektromagneetjes wekken ze dan een eigen magnetisch veldje op. Door de knie in een uniform magneetveld te plaatsen, gaan de atoomkernen met hun as in dezelfde richting staan. De MRI-scanner stuurt dan precies de juiste soort radiostraling door de knie, zodat sommige assen omklappen. Na het uitzetten van dit signaal klappen die kernen na verloop van tijd weer terug, onder uitzending van een radiogolfje. Die golfjes verraden waar de atomen zich bevinden, en geven artsen een nauwkeurig beeld van de knie.

NMR
MRI is de medische toepassing van Nuclear Magnetic Resonance (NMR), dat volgens hetzelfde principe werkt en is uitgevonden door natuurkundigen om fundamenteel onderzoek te verrichten op materialen. Met NMR kijken ze onder andere naar de zogenoemde relaxatietijd—de tijdschaal waarop de atoomkernen terug omklappen. Dit zegt veel over de eigenschappen van een materiaal.

Microscoop
Om materialen ook op de allerkleinste schaal te bestuderen, gaan natuurkundigen een stap verder en ontwikkelen ze NMR-microscopen, waarmee ze kijken naar de werking van natuurkundige processen op het niveau van een groepje atomen. De Leidse promovendi Jelmer Wagenaar en Arthur den Haan hebben nu met groepsleider Tjerk Oosterkamp een NMR-microscoop gebouwd die werkt bij een recordtemperatuur van 42 milliKelvin—dichtbij het absolute nulpunt. In hun artikel in Physical Review Applied bewijzen ze de werking via het meten van de relaxatietijd van koper. Hierbij bereiken ze een duizend maal hogere gevoeligheid dan bestaande NMR-microscopen—ook een wereldrecord.

Alzheimer
Met hun microscoop geven ze fysici een instrument om fundamenteel onderzoek te verrichten naar vele natuurkundige verschijnselen, zoals systemen die in de extreme kou van hun microscoop vreemd kwantumgedrag gaan vertonen. En zoals NMR uiteindelijk leidde tot MRI-scanners in ziekenhuizen, hebben NMR-microscopen ook weer grote potentie. Wagenaar: ‘Eén voorbeeld is dat je met onze techniek mogelijk op moleculair niveau kunt kijken in de hersenen van Alzheimerpatiënten naar hoe de vermoedelijke boosdoener ijzer zit opgesloten in eiwitten.’

Artikel
‘Probing the nuclear spin-lattice relaxation time at the nanoscale’, J. J. T. Wagenaar, A. M. J. den Haan, J. M. de Voogd, L. Bossoni, T. A. de Jong, M. de Wit, K. M. Bastiaans, D. J. Thoen, A. Endo, T. M. Klapwijk, J. Zaanen and T.H. Oosterkamp, Physical Review Applied

NMR-microscoop, bestaande uit een dun draadje en een magnetisch bolletje (ingekleurd paars). Het paarse bolletje wekt een uniform magneetveld op dat alle atoomkernen in de buurt met hun as dezelfde kant op laat staan. De onderzoekers sturen radiostraling door hun sample, zodat sommige kernen de andere kant op omklappen, en meten hoe lang het duurt voor ze weer terug omklappen.


Contact
Erik Arends
Physics Outreach Officer
arends [at] physics.leidenuniv.nl
+31 (0)71 527 5471
Twitter: @LeidenPhysics

Publ. 15-07-2016 17:30
NWO Veni-beurs voor stuiterende balletjes op hete plaat
Natuurkundige Scott Waitukaitis ontvangt een NWO Veni-beurs om onderzoek te doen naar het Leidenfrost-effect voor squishy materialen. Dit effect is bekend van dansende waterdruppels op een hete koekenpan.

Heb je weleens water gemorst op een hete koekenpan? Je ziet de waterdruppels Meer info

Publ. 15-07-2016 12:01
Nieuw model voorspelt ‘jojo’ banen rond zwarte gaten
Sterren springen op en neer terwijl ze rond zwarte gaten draaien. Dat voorspelt een theoretisch model ontwikkeld door Leids natuurkundige Satish Kumar Saravanan, op basis van Einsteins relativiteitstheorie. Op 7 juli verdedigt hij zijn proefschrift.

Er zijn maar een paar zekerheden Meer info

Publ. 07-07-2016 10:27
Studenten krijgen ICT-stoomcursus in Chinese Silicon Valley
Kennismaken met de nieuwste communicatietechnologie in China en een business case oplossen bij telecomgigant Huawei. Vier Leidse bètastudenten nemen een kijkje in de keuken van de Silicion Valley van China.

Honoursstudenten

De vier honourstudenten volgen samen met vijftien andere studenten uit Malawi, Meer info

Publ. 06-07-2016 10:24
Leidse natuurkundigen ontmoeten Nobelprijswinnaars
Twee Leidse natuurkundigen namen van 26 juni tot 1 juli deel aan de Lindau-conferentie in Duitsland. Daar ontmoetten zij Nobelprijslaureaten uit hun vakgebied.

De Lindau-conferentie is een jaarlijkse bijeenkomst waar enkele tientallen Nobelprijswinnaars de volgende generatie topwetenschappers uit de hele wereld Meer info

Publ. 05-07-2016 13:22
Zomercursus 'Big Science' bezoekt natuurkunde-instituut
Hoogleraren wetenschapscommunicatie Bas Haring en Ionica Smeets organiseren deze week een zomercursus getiteld ‘Big Science’, voor ongeveer vijftig deelnemers van alle leeftijden en achtergronden. In de middag van donderdag 30 juli brengt de cursus een bezoekje aan Meer info

Publ. 30-06-2016 12:23
Summer School: Modern Physics at all Scales
Het Leidse natuurkunde-instituut organiseert van 10 tot 20 juli haar jaarlijkse summer school, dit jaar getiteld ‘Modern Physics at all Scales’. Tweede- en derdejaars bachelorstudenten van over de hele wereld komen naar Leiden om deel te nemen aan een programma Meer info

Publ. 28-06-2016 16:18
Stefano Coppola krijgt AXA fellowship voor onderzoek alvleesklierkanker
Leids biofysicus Stefano Coppola heeft de prestigieuze AXA fellowship binnengehaald. Met deze beurs kan hij twee jaar onderzoek doen naar de rol van mechanische factoren in de ontwikkeling van alvleesklierkanker.

Alvleesklierkanker is de dodelijkste van alle vaste tumoren. Artsen stellen meestal Meer info

Publ. 16-06-2016 13:26
Tweede informatielaag DNA bevestigd
Leidse theoretisch fysici hebben bewezen dat niet alleen de genetische informatie in DNA bepaalt wie we zijn, maar ook de mechanica van DNA. Helmut Schiessel en zijn onderzoeksgroep simuleerden vele DNA-sequenties en vonden een correlatie tussen mechanische kenmerken en de Meer info

Publ. 08-06-2016 10:16
Upgrade Einstein muurformule met illustratie
De schildering van de Einstein veldvergelijking op de muur van museum Boerhaave heeft een upgrade gekregen met een illustratie. Afgelopen november werd de vergelijking officieel onthuld als de eerste van tien formules die worden geschilderd op muren Meer info

Publ. 03-06-2016 12:50
Plasmonen gemeten voor sneller internet
Leidse natuurkundigen gebruiken een nieuwe methode om zogenoemde oppervlakteplasmonen te meten. Onderzoek naar deze deeltjes kan leiden tot nieuwe technologie op basis van licht, zoals sneller internet. Publicatie in ACS Photonics.

Glasvezel
Wie de nieuwste aflevering van Game of Thrones kijkt, is Meer info

Publ. 02-06-2016 12:10
Benoeming KNAW en Medical Delta voor Marileen Dogterom
Marileen Dogterom is verkozen tot lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Ze is een van de pioniers in het onderzoeksveld van biomoleculaire natuurkunde in Nederland. Haar onderzoek richt zich op het cytoskelet—microbuisjes die levende cellen hun vorm Meer info

Publ. 01-06-2016 12:32
Leidse Natuurkunde organiseert NEVAC-dag 2016
Het Leidse natuurkunde-instituut organiseerde de jaarlijkse conferentie van de Nederlandse Vacuümvereniging (NEVAC) op vrijdag 27 mei. Experts uit het veld van vacuümexperimenten vertelden over hun onderzoek. De 2016 NEVAC-prijs werd uitgereikt aan de Eindhovense promovendus Martijn Vos.

NEVAC

NEVAC is een organisatie Meer info

Publ. 27-05-2016 15:32
Jan Aarts ontvangt FOM Projectruimtesubsidie
Experimenteel natuurkundige Jan Aarts heeft een FOM Projectruimtesubsidie in de wacht gesleept van 545.000 euro. Hij gaat het geld gebruiken om de interactie te bestuderen tussen supergeleidende stroom en ferromagnetisme. In de toekomst leidt dit mogelijk tot computergeheugen met verwaarloosbaar Meer info

Publ. 20-05-2016 11:25
Belangrijk effect waargenomen in ontwikkeling kwantumopslag
Zeldzame aardmetalen zijn goede kandidaten om kwantuminformatie op te slaan, omdat de ongewenste interactie met hun omgeving minimaal is. Aan de andere kant zorgt dit gebrek aan interactie voor een erg lage respons op licht, waardoor data lezen en wegschrijven Meer info

Publ. 26-04-2016 13:37
Michel Orrit wint Edison Volta Prize
De European Physical Society heeft de prestigieuze Edison Volta Prize toegekend aan Leids natuurkundige Michel Orrit. De prijs wordt elke twee jaar uitgereikt aan een individu of groep van maximaal 3 wetenschappers ter erkenning van een buitengewone prestatie in natuurkundig Meer info

Publ. 13-04-2016 09:52
ERC Advanced Grant voor natuurkundige Alexey Boyarsky
Leids fysicus Alexey Boyarsky ontvangt een ERC Advanced Grant om een uitbreiding te onderzoeken van het standaardmodel van deeltjesfysica. Hij deelt de prijs met onderzoeksgroepen uit Lausanne en Kopenhagen. 580.000 euro is gereserveerd voor Leiden.

Boyarsky en zijn collega’s van de Meer info
NWO Rubicon voor natuurkundige Jelmer Renema
Natuurkundige Jelmer Renema heeft een NWO Rubiconbeurs ontvangen om twee jaar postdoctoraal onderzoek uit te voeren naar een proof of concept van kwantumcomputers op de Universiteit van Oxford.

We spreken een enthousiaste Renema, die in Leiden is gepromoveerd en met deze Meer info

Publ. 08-04-2016 17:21
Natuurkundigen vieren afronding trillingsarm lab en heliuminstallatie
Het natuurkunde-instituut viert de afronding van twee langjarige projecten. De vernieuwde faciliteit voor de productie van vloeibaar helium is helemaal af, en het trillingsarme meeteiland in het nieuwe bètagebouw presteert op wereldniveau.

Na jaren van plannen, ontwerpen, testen en aanpassen staat Meer info

Publ. 08-04-2016 16:02
Minuscule klonten recyclen zich tot complexe structuren
Fabrikanten produceren meestal technologie top-down met grote machines, maar kleine deeltjes kunnen uit zichzelf bottom-up structuren bouwen. Een grote uitdaging daarbij is dat ze snel samenklonteren. Leids natuurkundige Daniela Kraft heeft een methode ontwikkeld om dit fenomeen juist in haar Meer info

Publ. 06-04-2016 10:44
Enkel molecuul gedetecteerd voor gebruik in kwantumnetwerk
Leidse fysici zijn erin geslaagd om een enkel molecuul genaamd dibenzoterrylene te detecteren in een nieuw kristal, en hebben ontdekt dat het een kandidaatbouwsteen is voor een kwantumnetwerk. Toekomstige kwantumcomputers hebben zo’n netwerk nodig om samen te werken zonder hun Meer info

Publ. 01-04-2016 16:56
Wim van Saarloos opnieuw professor theoretische natuurkunde in Leiden
Wim van Saarloos wordt benoemd tot vicepresident van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en keert terug bij LION als professor theoretische fysica. Momenteel is Van Saarloos programmadirecteur transitie bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Na zijn studie Meer info

Publ. 16-03-2016 15:24
Nieuwe techniek om notoir Alzheimer-eiwit te betrappen
Dokters zien klonters van het eiwit Aβ-peptide in de hersenen van Alzheimerpatiënten. Ze weten alleen niet of dit een oorzaak van de ziekte is, of een gevolg van de schade die deze eiwitten aanrichten aan hersenmembranen. Uitsluitsel hierover is noodzakelijk Meer info

Publ. 16-03-2016 10:51
Europese erkenning voor KM3NeT
Het European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI) heeft bekend gemaakt dat KM3NeT geselecteerd is voor de ESFRI Roadmap 2016.

De neutrinotelescoop KM3NeT is een internationale onderzoeksfaciliteit met geplande locaties op de bodem van de Middellandse Zee, bij Toulon (Frankrijk) en Meer info

Publ. 11-03-2016 16:12
Docenten vieren Einsteins verjaardag in Leiden
Wereldwijd is 14 maart een speciale dag voor iedereen die iets met wetenschap te maken heeft. We vieren dan niet alleen π-dag, maar ook de verjaardag van Albert Einstein. Om deze heuglijke dag niet ongemerkt voorbij te laten gaan en Meer info

Publ. 11-03-2016 14:07
Elektronen gevonden die stromen als water
Science Magazine publiceert drie artikelen tegelijk over een belangrijke ontdekking in vastestoffysica. Leids natuurkundige Jan Zaanen schrijft hier een Perspective artikel over in dezelfde uitgave van 4 maart.

Drie afzonderlijke onderzoeksgroepen hebben simultaan ontdekt dat elektronen zich gedragen Meer info

Publ. 07-03-2016 11:39
Bewijs gevonden tegen eeuw oude natuurkundige aanname
Een nieuwe ontdekking bewijst dat het uitmaakt welke benadering onderzoekers kiezen bij het analyseren van grote natuurkundige, sociale of biologische systemen met een netwerkstructuur. Sinds begin vorige eeuw hebben wetenschappers altijd aangenomen dat elke benadering equivalent is. Veel resultaten uit Meer info

Publ. 02-03-2016 14:08
Open Dag Universiteit Leiden
Aanstaande zaterdag 5 maart organiseert de Universiteit Leiden haar halfjaarlijkse open dag voor aankomende studenten die een bacheloropleiding willen uitkiezen. Het evenement vindt plaats in het centrum van Leiden, waar je informatie kunt vergaren over alle bacheloropleidingen die Leiden te Meer info

Publ. 01-03-2016 14:50
Bovengrens gevonden voor kwantumwereld
De kleine kwantumwereld en onze belevingswereld hebben andere natuurwetten. Leidse natuurkundigen zoeken naar de grens tussen beide werelden. In een artikel dat binnenkort verschijnt in Physical Review Letters stellen ze nu een bovenlimiet vast.

De natuurwetten in het domein Meer info

Publ. 24-02-2016 10:00
Complexiteitstheorie moet nieuwe financiële crashes te voorkomen
Ons financiële systeem heeft complexiteitstheorie nodig om crises zoals die in 2008 te voorspellen. Een internationaal team van wetenschappers, waaronder Leids natuurkundige Diego Garlaschelli, stellen dit in een artikel in Science op 19 februari.

Traditionele economische theorie heeft de Meer info

Publ. 19-02-2016 10:00
Vacuümkoelkast van 2,5 mln euro naar Leids natuurkunde-instituut
Tjerk Oosterkamp ontvangt een NWO Groot subsidie van 2,5 miljoen euro om een machine te bouwen die een omgeving verzorgt met ultrahoog vacuüm en een temperatuur van slechts een duizendste graad boven het absolute nulpunt. Dit biedt vele onderzoeksgroepen de Meer info

Publ. 11-02-2016 17:49
Belangrijke stap voor CERN experiment donkere materie
Een ambitieus plan om de jacht op donkere manier te openen vanuit een nieuwe invalshoek heeft een belangrijke mijlpaal gehaald. Een samenwerking van deeltjesfysici en theoretici, met een hoofdrol voor Alexey Boyarsky uit Leiden, heeft een experiment voorgesteld om te Meer info

Publ. 03-02-2016 17:03
Michel Orrit wint Physicaprijs 2016
De Physicaprijs 2016 is toegekend aan Michel Orrit vanwege zijn baanbrekende werk op het gebied van één-molecuul-spectroscopie. Michel Orrit realiseerde zich midden jaren ‘80 dat optische detectie van één enkel molecuul mogelijk zou moeten zijn. In 1990 was hij inderdaad Meer info

Publ. 02-02-2016 15:11
Doorbraak in onkraakbare kwantumencryptie
Voor het eerst zijn wetenschappers erin geslaagd om vier fotonen te verstrengelen in hun baanimpulsmoment. De Leidse natuurkundige Wolfgang Löffler en zijn collega’s stuurden een laser door een kristal en creëerden zo vier fotonen met een gekoppelde ‘draaiing’. Tot nu Meer info

Publ. 01-02-2016 11:55
Docentenbijeenkomst natuurkunde over ESA, kwantum en nieuw faculteitsgebouw
Bert van der Hoorn organiseerde de driejaarlijkse bijeenkomst voor ruim 60 natuurkundedocenten en geïnteresseerde onderzoekers over uiteenlopende onderwerpen. Als sprekers zijn uitgenodigd Volkskrant-wetenschapsjournalist Martijn van Calmthout, projectmanager van de nieuwe science campus Tom Westerhof, Henk Buisman van LION’s onderwijsafdeling en Meer info

Publ. 27-01-2016 15:32
Ultra-koud onderzoek is terug in het lab
Door steeds meer vragen uit de kwantumwereld krijgt het onderzoek nabij het absolute nulpunt een nieuwe impuls. Kwantumfysici bewegen zich opnieuw richting het domein van de ultra-lage temperaturen, waar atomen bijna stilstaan en dus beter te bestuderen zijn. Geheel volgens Meer info

Publ. 25-01-2016 10:05
Spookachtige kwantumverstrengeling houdt grote belofte in
Vier natuurkundigen uit Leiden en Delft spraken op een mini-symposium van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) over kwantumverstrengeling. Vanuit Leiden namen Carlo Beenakker en Dirk Bouwmeester het woord en namens de TU Delft maakten Ronald Hanson en Stephanie Meer info

Publ. 22-01-2016 12:22
Het Klokhuis bezoekt LION
Vraag een willekeurige Nederlander hoe ze voor het eerst in aanraking kwamen met wetenschap, en het antwoord zal waarschijnlijk luiden: Het Klokhuis. Sterker nog, de kans is groot dat veel van de Nederlandse onderzoekers op ons instituut hun eerste inspiratie Meer info

Publ. 20-01-2016 13:39
Kankercelmechanisme gevonden om tegen zichzelf te gebruiken
Leidse biofysici hebben een nieuwe potentiële manier gevonden om uitzaaiing van kanker te voorkomen. Ze hebben zogenaamde ‘zinkgaten’ op kankercellen gelokaliseerd waar receptoreiwitten van het oppervlak verdwijnen. Als een medicijn deze eiwitten richting een zinkgat kan duwen, blijft de kankercel Meer info

Publ. 18-01-2016 12:31
KNAW mini-symposium over kwantumverstrengeling
De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen organiseert een mini symposium op woensdag 20 januari in Amsterdam met als titel 'Wat is het belang van kwantumverstrengeling?' Onder de sprekers zijn LION's Carlo Beenakker en Dirk Bouwmeester.

Beenakker sprak over het Meer info

Publ. 14-01-2016 15:34
Moleculen tellen in levende cellen
Biofysicus Rolf Harkes heeft een microscoop ontwikkeld die individuele moleculen kan lokaliseren in levende cellen. Dit verbetert de traceertechnieken voor ziektes als kanker en Parkinson op cellulair niveau. Hij verdedigt zijn proefschrift op 13 januari in Leiden tegenover promotor Thomas Meer info

Publ. 13-01-2016 14:00
FOM-subsidie voor theoretisch model majoranakanon
Fysicus Carlo Beenakker heeft een FOM-projectruimtesubsidie ontvangen om een theoretisch model te bouwen van een majoranakanon—een veelbelovend instrument voor kwantumcomputers.

Doorsnee computers slaan informatie op in bits, die een 0 of een 1 representeren. Kwantumcomputers werken met qubits. Dit zijn Meer info

Publ. 12-01-2016 09:19
Nieuwe manier om nanomotor aan te drijven
Een kapotte schakeling in je duurste sieraad is normaal gesproken geen leuke herinnering aan een feestje. Maar natuurkundigen uit Leiden breken gouden en platina kettingen met opzet. Op die manier hebben ze bewijs gevonden voor krachten die mogelijk kleine nanomotortjes Meer info

Publ. 21-12-2015 10:00
Vissen naar neutrino’s in de Middellandse Zee
Diep onder de Middellandse Zee hebben natuurkundigen de eerste detector geïnstalleerd van een reusachtige onderwater neutrinotelescoop: KM3NeT. Eenmaal af is de telescoop met zijn kubieke kilometer volume de grootste in zijn soort en helpt de oorsprong te ontrafelen van het Meer info

Publ. 10-12-2015 15:06
Nieuw waarneemtechniek voor virusvorming
Natuurkundigen hebben een techniek ontwikkeld om snel en precies processen te bestuderen op de allerkleinste schaal. Hiermee kunnen ze virussen zien ontstaan of blaasjes tellen in lichaamsvocht. Het helpt de ontwikkeling van antivirale medicatie en detectie van kanker. .

Virussen zoals influenza verspreiden zich zo effectief, en zijn daarom zo dodelijk voor hun gastheer, omdat ze in staat zijn om zichzelf spontaan op te bouwen in grote getalen. Als wetenschappers begrijpen hoe dit precies in zijn werk gaat, kunnen ze misschien een preventief medicijn ontwikkelen dat voorkomt dat virussen überhaupt ontstaan. Helaas vormen virussen razendsnel en hebben ze piepkleine afmetingen. Er is daarom een systeem nodig dat virussen op nanometerschaal kan volgen met een tijdsresolutie van minder dan een milliseconde.

Leids natuurkundige Sanli Faez heeft nu zo’n techniek ontwikkeld, samen met onderzoekers van Harvard University, MIT, het Leibniz Institute of Photonic Technology, de Universiteit van Jena en Heraeus Quarzglas, een producent van glasvezeloptica. Het internationale team, geleid door Vinothan Manoharan (Harvard University), hebben hun resultaten gepubliceerd in ACS Nano met Faez als eerste auteur.

Uitdagingen

Er zaten twee grote uitdagingen vast aan het in kaart brengen van virusvorming: snelheid en afmeting. Waar fluorescentiemicroscopie individuele eiwitten kan detecteren, is het te langzaam om het proces goed vast te leggen. Het is alsof je de vleugelslagen van een kolibrie in beeld probeert te brengen met een doorsnee camera; je registreert delen van het proces, maar de cruciale frames ontbreken.

Zeer kleine deeltjes, zoals eiwitmantels, zijn te observeren door de manier waarop ze licht verstrooien. Deze techniek, die bekend staat als elastische verstrooiing, zendt een ongelimiteerd aantal fotonen uit per seconde, waarmee het snelheidsprobleem is opgelost. Maar de fotonen interacteren met stofdeeltjes, die daardoor de interessante deeltjes gedeeltelijk verduisteren.

Glasvezels

Het onderzoeksteam besloot daarom om de uitmuntende kwaliteit te benutten van glasvezels, die door de jaren heen zijn geperfectioneerd door de telecommunicatie-industrie. Ze ontwierpen een nieuwe glasvezelkabel met binnenin een kanaal op nanoschaal, kleiner dan de golflengte van licht. Het kanaal is gevuld met een vloeistof met nanodeeltjes en wanneer ze er licht doorheen sturen, verstrooien de nanodeeltjes de fotonen, die de onderzoekers vervolgens weer opvangen met een microscoop. Op deze manier hebben ze de beweging vastgelegd van virussen met een diameter van 26 nanometer met een snelheid van duizenden metingen per seconde.

Kanker

‘Het voornaamste doel van ons onderzoek was de ontwikkeling van een algemene traceertechniek gebaseerd op elastische verstrooiing om de limitaties te overwinnen van fluorescentiemicroscopie,’ zegt Faez. ‘We hebben met het virus gewerkt als demonstratie van de voordelen van dit systeem. Buiten het virusonderzoek kunnen we het nu voor vele toepassingen gebruiken, bijvoorbeeld voor het tellen van blaasjes in lichaamsvocht, wat te duur is voor screening met bestaande technieken op basis van elektronmicroscopie. Kankercellen produceren meer blaasjes dan gezonde cellen, dus als we bij iemand het aantal blaasjes nauwkeurig genoeg meten, zouden we een nieuwe diagnostische methode voor kanker kunnen ontwikkelen.’




Publ. 09-12-2015 10:41
Parkinson-eiwit α-synucleïne bindt verrassend sterk aan hersenmembraan
Α-synucleïne, een eiwit dat wordt geassocieerd met de ziekte van Parkinson, blijkt op een verrassend efficiënte manier te binden aan een hersenmembraan. Het bevestigt de hoofdrol waar wetenschappers het eiwit van verdenken bij het overdragen van signaalstoffen tussen zenuwcellen in Meer info

Publ. 04-12-2015 17:59
Reeks publiekslezingen: Fysica van het licht
De komende drie maandagen organiseert het Studium Generale van de Universiteit Leiden een reeks lezingen over de fysica van het licht, in het kader van het Internationale Jaar van het Licht. Hierin behandelen hoogleraren op een Meer info

Publ. 27-11-2015 15:03
Natuurkundestudenten maken eigen radarpistool
De lange gangen van de Leidse bètafaculteit zijn kalm en vredig wanneer er plotseling een jonge student voorbij flitst. Enkele tellen later scheert hij langs een meisje dat een houten plank vasthoudt die volgeplakt is met tinnen blikjes, koperen draden Meer info

Publ. 27-11-2015 11:03
Natuurkundigen ontwikkelen techniek om 'slimme' materialen te doorgronden
Natuurkundigen van de Universiteit Leiden en Stichting FOM hebben een manier gevonden om de eigenschappen van 'slimme', door de mens ontworpen materialen beter te begrijpen. Hun methode onthult hoe op elkaar gestapelde laagjes in zo’n materiaal samenwerken om het geheel Meer info

Publ. 26-11-2015 11:00
Eerste van tien natuurkundige formules op Leidse muren
Op dinsdag 24 november onthult professor Robbert Dijkgraaf een geschilderde versie van de Einstein- vergelijking op een buitenmuur van museum Boerhaave. Het is de start van een reeks van tenminste tien natuurkundige formules die op verschillende muren door de historische Meer info

Publ. 20-11-2015 11:04
Schrijfwedstrijd Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde
Het Nederlandse Tijdschrift voor Natuurkunde (NTvN) organiseert een schrijfwedstrijd voor promovendi en recent gepromoveerden. Deelnemers moeten in het tweede jaar of hoger zitten van hun promotie, of hun doctoraal hebben behaald na 1 januari 2013. Ze worden uitgedaagd Meer info

Publ. 19-11-2015 14:36
Promovendus Koen Schakenraad wint Lorentz Afstudeerprijs
Promovendus Koen Schakenraad heeft de Lorentz Afstudeerprijs gewonnen, die de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen (KHMW) elk jaar uitreikt aan een recent afgestudeerde theoretische fysicus met een uitzonderlijk goede masterscriptie. Schakenraad, die nu lid is van Luca Giomi’s Meer info

Publ. 18-11-2015 15:10
Vanavond: Docentenbijeenkomst over natuur- en sterrenkunde
Vanavond, do. 12 nov, wonen meer dan zestig deelnemers een bijeenkomst bij op de bètafaculteit waarin middelbare schooldocenten hun kennis uitbreiden over natuur- en sterrenkunde en nieuwe leermethoden verkennen. De opleidingen van natuur- en sterrenkunde organiseren deze docentenbijeenkomsten driemaal per Meer info

Publ. 12-11-2015 15:13
Physics Ladies’ Day: Meiden maken kennis met de opleiding natuurkunde
Tijdens de Physics Ladies’ Day maakten ruim 90 vrouwelijke studiekiezers uit 5 en 6 vwo, kennis met de opleiding Natuurkunde in Leiden. De meisjes gingen onder meer speeddaten met vrouwelijke natuurkundigen van verschillende bedrijven of de universiteit. Daarnaast vertelden Meer info

Publ. 04-11-2015 10:22
Vrouwelijke onderzoekers in de spotlights voor Physics Ladies Day
Morgen organiseert LION haar jaarlijkse Physics Ladies Day voor vrouwelijke scholieren die op zoek zijn naar een studie na de middelbare school. Ter gelegenheid van deze feestelijke dag laten we nu alvast drie vrouwelijke onderzoekers aan het woord over hun Meer info

Publ. 29-10-2015 14:40
Einstein’s Light: een ode aan Nobelprijswinnaars Einstein en Lorentz
Einstein’s Light, een nieuwe film over Albert Einstein, gaat maandag 2 november in première tijdens het Leiden International Film Festival (LIFF). De Universiteit Leiden heeft aan de film bijgedragen in het kader van haar 440-jarig bestaan. In de film figureren Meer info

Publ. 23-10-2015 09:38
Nieuwe meettechniek voor vouwen eiwitten
Biofysici van het Leiden Institute of Physics, onder leiding van prof. Martina Huber, en de Universiteit Wageningen zijn erin geslaagd om met een nieuwe techniek in kaart te brengen hoe bepaalde eiwitten zich herschikken tot een functionele structuur. Met gebruik Meer info

Publ. 20-10-2015 11:57
Op zoek naar de werking van single photon detectors
Leidse natuurkundigen hebben een manier ontwikkeld om na te gaan hoe nauwkeurig een superconducting single photon detector (SSPD) kan worden onderzocht met detectortomografie. Het is niet helemaal bekend hoe SSPD’s werken, en tomografie is een belangrijke methode om te bepalen Meer info

Publ. 16-10-2015 11:51
Open Dag Universiteit Leiden
Aanstaande zaterdag organiseert de Universiteit Leiden haar halfjaarlijkse open dag voor aankomende studenten die een bacheloropleiding willen uitkiezen. Het evenement vindt plaats in het centrum van Leiden, waar je informatie kunt vergaren over alle bacheloropleidingen die Leiden te bieden heeft. Meer info

Publ. 15-10-2015 14:26
Leidse natuurkundigen versterken donkere materiekandidatuur voor opvallend signaal
Na het vinden van een mogelijke emissielijn op 3,5 keV in het Andromedastelsel en de Perseuscluster vorig jaar, heeft een internationaal team van wetenschappers hetzelfde signaal gevonden toen ze naar het centrum van de Melkweg keken. De ontdekking biedt sterke Meer info

Publ. 14-10-2015 10:36
Teams Science Run voor vluchtelingstudenten
De Leidse bètafaculteit organiseert een teamhardloopwedstrijd om donaties te werven voor de Stichting voor Vluchteling-Studenten UAF. Dit goede doel helpt hoogopgeleide vluchtelingen om hun studie voort te zetten of een baan op niveau te vinden. Een diploma dat Meer info

Publ. 08-10-2015 13:43
6 oktober om 12.30: Carlo Beenakker over de Nobelprijs Natuurkunde 2015
De winnaar van de Nobelprijs voor de natuurkunde wordt bekend gemaakt op dinsdag 6 oktober. Wie wint de Nobelprijs en wat is dan precies ontdekt? Wat betekent het voor onderzoek in de natuurkunde? Wat voor onderzoek wordt er in Meer info

Publ. 06-10-2015 10:57
Alumnidag voor Leidse natuurkundigen
Op zaterdag 24 oktober organiseert het Leiden Institute of Physics een alumnidag voor alle oud-studenten en oud-medewerkers. Op deze feestelijke dag ontdekken de deelnemers de laatste ontwikkelingen in het onderzoek en komen ze weer in contact met oude bekenden. Op Meer info

Publ. 01-10-2015 13:43
Voormalig LION-technicien Henk Rijskamp overleden
Met zeer grote droefheid melden wij het overlijden van onze voormalige collega Henk Rijskamp, op 9 september. Henk is jarenlang een gewaardeerd lid geweest van onze technische ondersteuningsdienst, waarvoor hij in het oude Kamerlingh Onnes Laboratorium werkte, en later in Meer info

Publ. 21-09-2015 13:10
Professor emeritus Lou Duysens overleden
Met zeer grote droefheid melden wij het overlijden van

Prof. dr. L.N.M. Duysens,

emeritus aan het Leiden Institute of Physics aan de Universiteit Leiden, op 8 september 2015, op 94-jarige leeftijd.

Lou Duysens promoveerde in Meer info

Publ. 11-09-2015 10:19
Ladingstransport meten in spekkoek van grafeen
Onderzoekers van het Leiden Institute of Physics hebben een nieuwe techniek ontwikkeld om de elektrische geleidbaarheid te visualiseren in laagjesmateriaal. Het houdt een grote belofte in voor apparaten die worden gemaakt van een nieuwe materialenfamilie—de Van der Waalsmaterialen. De natuurkundigen, Meer info

Publ. 09-09-2015 18:56
Stephan Eijt nieuw extern lid examencommissie
Morgen verwelkomt LION’s examencommissie een nieuw, extern lid. Vanaf 1 september moet een van de commissieleden van buiten de Universiteit Leiden komen. De LION-commissie is zeer verheugd dat dr. Stephan Eijt van de TU Delft haar uitnodiging heeft geaccepteerd om Meer info

Publ. 31-08-2015 16:46
Plasma hervormt zich automatisch tot donut
Leidse natuurkundigen hebben ontdekt dat los, gemagnetiseerd plasma zich in specifieke gevallen schikt in een stabiele vorm. Via computersimulaties hebben ze aangetoond dat in elkaar geschakelde magnetische veldlijnen in een plasma uiteindelijk de vorm aannemen van een donut. Deze ontdekking Meer info

Publ. 30-07-2015 17:44
eScience subsidie voor LION neutrino onderzoek
Het Netherlands eScience Center heeft bekendgemaakt dat het een nieuw Path-Finding Project financiert, dat onder leiding komt te staan van dr. Dorothea Samtleben van het Leiden Institute of Physics (LION). Het project moet de verwerking van detectiesignalen efficiënter maken voor Meer info

Publ. 29-07-2015 15:44
Nieuw materiaal brengt 250 jaar oude bouwprincipes aan het wankelen
Onderzoekers van het FOM-instituut AMOLF en het Leiden Institute of Physics (LION) laten zien hoe een rubberen staaf die onder minder druk komt te staan, juist sneller doorbuigt. Dit gedrag strookt niet met onze verwachtingen en voldoet niet aan eeuwenoude Meer info

Publ. 22-07-2015 10:34
Veni-beurs voor Leidse natuurkundige Johannes Jobst
Johannes Jobst – onderzoeker aan het Leiden Institute of Physics (LION) – heeft een Veni-beurs ontvangen van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). Veni-beurzen worden uitgereikt aan zeer getalenteerde wetenschappers die kort geleden zijn gepromoveerd, met een maximum van Meer info

Publ. 17-07-2015 14:04
Michel Orrit ontvangt Grand Prix SFO
De Société Francaise d’Optique (SFO) heeft de winnaars bekend gemaakt van haar tweejaarlijkse Grand Prix SFO Léon Brillouin. Professor Michel Orrit van het Leiden Institute of Physics (LION) is een van de twee mensen die dit jaar deze eer mogen Meer info

Publ. 16-07-2015 17:06